Dodał admin, 2007-12-14 Autor / Opracowanie: Sebastian Kosowski

Przez urbanizację rozumiemy proces rozwoju miast już istniejących, wzrost liczby nowych miast oraz w rezultacie powiększanie się obszarów miejskich.

Urbanizacja jest problemem złożonym, a jej głównymi przyczynami są przepływ ludności wiejskiej do miast oraz przyrost naturalny ludności.
Urbanizacja ma miejsce na całym świecie i jest to proces nieodwracalny.
Do miast o największej ilości ludności należą: Tokio - 11.9 mln (1993) ,które wraz z aglomeracją Jokohamy tworzy największy obszar metropolitalny świata wynoszący 27,5 mln (1992), Meksyk - 20,2 mln (1990), Sao Paulo - 15,2 mln (1991), Nowy Jork - 15,6 mln (1985) i Szanghaj - 11,8 mln (1985).
Na podstawie znanych aktualnych tendencji można prognozować, że liczba ludności w tych największych miastach będzie nadal rosła i w roku 2000 będzie wynosić dla: Tokio - 20,2 mln, Meksyku – 25,8 mln, Sao Paulo - 24,0 mln, Nowego Jorku - 15,8 mln i Szanghaju -13,3 mln.
W Polsce największym skupiskiem ludności miejskiej jest Warszawa (ok. 7% ludności miejskiej w kraju w 1993 r.) licząca 1.641 mln ludzi. Także i w Polsce występują aglomeracje miejskie, do których należy Górnośląski Okręg Przemysłowy (GOP) liczący ok. 3 mln mieszkańców, obejmujący 14 dużych miast, takich jak: Katowice, Chorzów, Bytom, Zabrze itp. oraz Trójmiasto, liczące 760 tyś. mieszkańców, obejmujące Gdańsk, Gdynię i Sopot.
W Polsce żyje w miastach >65% mieszkańców i wielkość ta stale rośnie.
Przepływ ludności ze wsi do miast jest związany z rozwojem w nich przemysłu, usług, handlu i szeregiem innych przyczyn z różnych dziedzin życia społecznego.
Jednocześnie, zmiana zasad gospodarowania na roli i w hodowli w celu obniżki nakładów na produkcję rolną także przez nowoczesną mechanizację rolnictwa, wymusza mniejszą ilość ludzi zatrudnionych na wsi.
Dążenie do zmiany stylu życia z wiejskiego na miejski, to dalsza przyczyna migracji ludności ze wsi do miast.
Urbanizacja stwarza jednak szereg bardzo niekorzystnych konsekwencji, tak w życiu społecznym jak i w środowisku naturalnym, do których należy głównie zaliczyć:

Zakłócenie gospodarki wodnej i ściekowej, gdyż zachodzi konieczność dostarczenia znacznych ilości wody pitnej do skupisk ludzkich żyjących w dużym zagęszczeniu, na stosunkowo niewielkim terenie. Jeśli potrzeby te nie mogą być spełnione przez lokalne ujęcia wód powierzchniowych lub podziemnych, konieczne jest wtedy dostarczenie wody z innych źródeł często odległych, co wymaga dużych i kosztownych inwestycji.
Jeśli spełnieniu tych potrzeb nie będą towarzyszyć oczyszczalnie ścieków, prowadzić to będzie do poważnego skażenia środowiska wodnego w danym rejonie. W Polsce tylko ok. 40% miast ma oczyszczalnie ścieków, które jednak nie zawsze dokonują oczyszczania biologicznego.

Rozbudowa miast zawsze łączy się z kurczeniem terenów zielonych, a także i uprawowych. Prowadzi to do lokalnego zakłócenia równowagi w składzie powietrza, szczególnie odnośnie poziomu tlenu i dwutlenku węgla. Głównie dotyczy to miast gdzie w 60% przyczyną emisji dwutlenku węgla jest komunikacja w wyniku spalania paliw. Należy tu podkreślić, że tereny zielone są jedynym źródłem regeneracji tlenu w atmosferze.
Zagrożeniem dla terenów zielonych w warunkach miejskich jest też walka ze śniegiem i lodem, w której wykorzystuje się sól, a także inne płynne środki chemiczne. Stosowanie tych środków prowadzi również do degradacji gleb oraz skażenia wód podziemnych.