Dodał admin, 2008-02-13 Autor / Opracowanie: Agnieszka Michałek

Na przestrzeni ostatnich lat wiele uwagi poświęca się skażeniu środowiska metalami ciężkimi. Za główne źródło tego zanieczyszczenia uważa się przemysłową działalność człowieka

Spalanie paliw kopalnych, motoryzacja, hutnictwo, i inne procesy technologiczne emitują do atmosfery pyły zawierające znaczne ilości tych pierwiastków, które z kolei mogą osiadać na roślinach oraz skażać glebę.
Na zanieczyszczenie środowiska szczególnie narażone są tereny silnie uprzemysłowione i duże ośrodki miejskie. Rośliny uprawiane w tych terenach mogą nagromadzić duże ilości metali ciężkich. W tym przypadku z roślin uprawnych warzywa wykazują największe możliwości gromadzenia metali ciężkich, zarówno przez glebę, jak i w wyniku ich opadania na powierzchnię roślin.
Najpoważniejsze źródło wzbogacenia gleby w kadm stanowią emisje pyłów metalonośnych z przemysłu, a zwłaszcza z hut metali nie żelaznych oraz pyły z hałd odpadów pokutniczych przenoszone przez wiatr na znaczne nieraz odległości.
Pod koniec września z 18 ogrodów działkowych pobrano próbki gleby i warzyw. Po zastosowaniu odpowiedniej metodyki, badając zależność pomiędzy analizowanymi właściwościami gleby a zawartością niklu i kadmu stwierdzono istotną zależność tylko w odniesieniu do węgla organicznego
Średnia zawartość kadmu wynosiła 6.64mg /kg s.m a zawartość niklu 5.08 mg/kg wystąpiło tutaj znaczne zróżnicowanie w oznaczonych ilości metali w glebach poszczególnych ogrodów
W badanych ogrodach różnica pomiędzy najmniejszą a największą zawartością w przypadku kadmu była prawie 5 krotna, a w przypadku niklu 14 krotna.
Stwierdzono bardzo silne zanieczyszczenie gleby kadmem, pod względem zanieczyszczenia gleby niklem wszystkie obiekty charakteryzowały się naturalną zawartością tego metalu. Przy tak dużym skażeniu gleby Cd należy wykluczyć uprawę warzyw we wszystkich badanych ogrodach działkowych.
Kadm (Cd)- jest pierwiastkiem silnie rozproszonym w poziomach powierzchniowych i w skałach macierzystych gleb. Pod względem geochemicznym kadm jest związany z cynkiem. Zanieczyszczenie gleb kadmem może wiązać się z nawozowym stosowaniem osadów ściekowych nie odpowiadających ustalonym kryterium przydatności i długotrwałym stosowaniem nawozów fosforowych.
Gromadzenie kadmu w roślinach, zwłaszcza w ich częściach wegetatywnych, wskazuje na silny związek z odczynem gleby oraz ich właściwościami sorpcyjnymi. Pobieraniu kadmu sprzyja nadmierna emisja siarki do środowiska, powodująca wzrost zakwaszenia gleb.
Dopuszczalne stężenie tego pierwiastka w roślinach wynosi 0,1mg/kg mieści się ono w zakresie, który często odzwierciedla fizjologicznie uwarunkowanie pobierania tego pierwiastka przez poszczególne gatunki warzyw.
Nikiel pobrany przez korzenie podlega wiązaniu w roślinie w anionowy kompleks i przemieszczany jest głównie do liści. Jest on również akumulowany w tkankach korzeniowych w przypadkach szczególnie intensywnego pobierania z gleb kwaśnych lub podmokłych .
Nikiel (Ni)-jest pierwiastkiem geochemicznie związanym z żelazem i kobaltem, co decyduje o jego rozmieszczeniu i zachowaniu w środowisku .Gleby które zawierają duże ilości żelaza i minerałów ilastych cechuje na ogół duża zawartość niklu który jest łatwo pobierany przez rośliny, jeżeli występuje on w postaci rozpuszczalnej i równie szybko transportują go do wszystkich tkanek.