Dodał admin, 2007-12-31 Autor / Opracowanie: Dominika

W dużym uproszczeniu układ pokarmowy składa się z jamy ustnej, przełyku, żołądka, jelit oraz odbytu. Pożywienie, które spożywamy przechodzi przez przełyk do żołądka.

JAMA USTNA (Cavum oris)
Jama ustna stanowi początkowy odcinek przewodu pokarmowego. Ku przodowi otwiera się szparą ust , natomiast ku tyłowi łączy się z gardłem poprzez cieśń gardzieli.
W jamie ustnej wyróżnia się:
• przedsionek jamy ustnej
• jamę ustną właściwą
PRZEDSIONEK JAMY USTNEJ
(Vestibulum oris)
Przedsionek jamy ustnej jest szczelinowatą przestrzenią, zawartą pomiędzy wewnętrznymi powierzchniami warg i policzków oraz zewnętrznymi powierzchniami zębów i dziąseł górnych i dolnych.
Jego ograniczenia stanowią:
• od przodu, wewnętrzne powierzchnie warg: górnej i dolnej;
• od boków, wewnętrzne powierzchnie policzków;
• od tyłu i przyśrodkowo, wyrostki zębodołowe szczęk i część zębodołowa żuchwy, pokryte dziąsłami, wraz z zębami.
Do przedsionka jamy ustnej uchodzą:
• przewody ślinianek przyusznych (prawej i lewej);
• gruczoły wargowe;
• gruczoły policzkowe;
• gruczoły trzonowe.
Naturalną komunikację między przedsionkiem i jamą ustną właściwą stanowi przestrzeń zazębowa , w skład której wchodzi tzw. trójkąt zatrzonowy
Trójkąt ten jest ograniczony:
• przyśrodkowo, przez grzebień policzkowy żuchwy
• bocznie, przez kresę skośną żuchwy;
• od przodu, przez tylną powierzchnię ostatniego zęba trzonowego.

JAMA USTNA WŁAŚCIWA (Cavum oris proprium)
Jest przestrzenią położoną do wewnątrz od dziąseł i zębów szczęk i żuchwy.
Jej ograniczenia tworzą:
• od góry, podniebienie twarde i miękkie;
• od dołu, okolica podjęzykowa, umieszczona na przeponie jamy ustnej;
• od przodu i boków, wyrostki zębodołowe szczęk i część zębodołowa żuchwy, pokryte dziąsłami wraz z zębami;
• ku tyłowi jama ustna komunikuje się z częścią ustną gardła poprzez cieśń gardzieli
Podniebienie (palatum)
Stanowi ścianę górną jamy ustnej. Wyróżniamy w nim dwa odcinki: przedni, mający podstawę kostną, tzw. podniebienie twarde, i tylny, będący fałdem utworzonym przez błonę śluzową i mięśnie, tzw. podniebienie miękkie.

Okolica podjęzykowa (regio sublingualis)
Dno jamy ustnej właściwej stanowi okolica podjęzykowa, której podstawą jest przepona jamy ustnej, sięgająca ku tyłowi do ostatnich zębów trzonowych. Jest ona utworzona przez oba mięśnie żuchwowo-gnykowe i wzmocniona od wewnątrz przez mięśnie bródowo - gnykowe, a od zewnątrz przez brzuśce przednie mięśni dwubrzuścowych.
Pośrodkowo w okolicy podjęzykowej przebiega wędzidełko języka . Bocznie od niego biegną fałdy podjęzykowe, wywołane przez leżące pod nimi ślinianki podjęzykowe mniejsze. Ich przewody (zwane przewodami Rhoniego) uchodzą na wolnych brzegach tych fałdów. Fałd podjęzykowy łączy się z drugostronnym, kończąc się mięskiem podjęzykowym.