Dodał admin, 2007-10-14 Autor / Opracowanie: Gosiaczek

Ogół elementów nieożywionych i ożywionych, zarówno naturalnych jak i powstałych w wyniku działalności człowieka, występujących na określonym obszarze oraz ich wzajemne powiązania,

Biocenoza (gr. bios życie i koinos wspólny) - naturalny zespół populacji organizmów żywych danego środowiska (biotopu), należących do różnych gatunków, ale powiązanych ze sobą różnorodnymi czynnikami ekologicznymi i zależnościami pokarmowymi, tworząc całość, która pozostaje w przyrodzie w stanie homeostazy (czyli dynamicznej równowagi). Biocenoza wraz ze środowiskiem fizycznym to ekosystem. Inna nazwa dla biocenozy to pleocen.
Biocenozy można podzielić na naturalne (sawanna, las, jezioro) i sztuczne (park, ogród).
Biocenozę tworzą:
• fitocenoza - organizmy roślinne
• zoocenoza - organizmy zwierzęce
• drobnoustroje
biocenoza - zespół populacji roślinnych oraz zwierzęcych powiązanych wzajemnymi zależnościami i żyjących w określonym środowisku
producenci - organizmy, głównie rośliny zielone, wytwarzające związki organiczne w procesie fotosyntezy
konsumenci - organizmy cudzożywne, które odżywiają się innymi organizmami
destruenci - organizmy przetwarzające martwą materię organiczną w związki mineralne łańcuch pokarmowy - sieć pokarmowa
Antagonistyczne
-konkurencja - populacje rywalizują o zasoby środowiska: pokarm, przestrzeń, światło (lis i jastrząb o zająca; ślimak i stonka o liście ziemniaków)
-drapieżnictwo - ofiara jest pokarmem drapieżcy (lew i gazela; jastrząb i mysz)
-pasożytnictwo - pasożyt jest ściśle związany z organizmem gospodarza, który jest jego żywicielem (tasiemiec pchła)
Nieantagonistyczne
-mutualizm - populacje nie są zdolne do życia jedna bez drugiej (grzyb i glon; storczyki i grzyby)
-protokooperacja - populacje odnoszą wzajemne korzyści, ale mogą żyć samodzielnie (krab pustelnik i ukwiał; miodowody i ratel)
-komensalizm - współżycie przynosi korzyści populacji jednego z gatunków, ale nie wywiera wpływu na populację drugiego. Związek dotyczy najczęściej pożywienia (żarłacz tygrysi - ryby zwane pilotkami; człowiek i wróble domowe).

BIOCENOZA
Biocenoza to ożywiona część ekosystemu, czyli zespół wszystkich populacji wzajemnie od siebie uzależnionych zajmujących określone środowisko. Biocenozy dzielimy na naturalne (jezioro, las, rzeka) oraz sztuczne (pole, sad, łąka). Każda biocenoza charakteryzuje się określoną strukturą troficzną. Struktura ta przedstawia powiązania pokarmowe między organizmami tworzącymi określony poziom troficzny.
Poziom troficzny - to grupa organizmów zajmująca taką samą pozycję w łańcuchu pokarmowym. Wyróżniamy poziom: producentów, konsumentów, reducentów.
Producenci - to organizmy autotroficzne, zdolne do wytwarzania materii organicznej.
Konsumenci - to organizmy heterotroficzne, przystosowane do pobierania materii organicznej od innych organizmów. Są to np.: roślinożercy, drapieżcy, pasożyty.
Reducenci - to organizmy, które rozkładają, redukują substancje organiczne powodując ich mineralizację.
Organizmy należące do różnych poziomów troficznych ustawione w takiej kolejności, że każdy poprzedni jest pokarmem dla następnego, tworzą łańcuch troficzny.