Dodał admin, 2007-10-07 Autor / Opracowanie: Paweł Kowalewski

Pierwsze urządzenia chłodnicze, budowane w drugiej połowie XIX wieku, były napełniane różnymi czynnikami, przede wszystkim amoniakiem, chlorkiem metylu CH3cl, dwutlenkiem węgla i dwutlenkiem siarki.

 Do grupy czynników naturalnych należą:
Amoniak R717 jest stosowany w dużych i średnich urządzeniach sprężarkowych. Jest bezbarwny, charakteryzuje się ostrym zapachem, dzięki czemu łatwe jest wykrycie nieszczelności w instalacji. W temperaturze powyżej 120*C może nastąpić rozkład amoniaku na wodór i azot, co grozi awarią urządzenia. Amoniak jest palny, a w mieszaninie z powietrzem o stężeniu od 15 do 28%- wybuchowy. Działa silnie na miedź i jej stopy oraz na cynk. W obecności niklu następuje jego rozkład. Z wodą amoniak tworzy roztwory o dowolnym stężeniu, dlatego woda w amoniaku nie ulega zamarzaniu.
Propan R290 jest czynnikiem wysokociśnieniowym, należy do grupy węglowodorów nasyconych. Jest stosowany przede wszystkim w dużych urządzeniach chłodniczych, będąc dobrym zamiennikiem dla R22. Jest łatwo dostępny i tani. Jego zasadnicza wada to palność, a przy małych stężeniach z powietrzem - wybuchowość. Nie działa niszcząco na oleje mineralne i materiały konstrukcyjne.
Dwutlenek węgla R744 był używany od początku XX wieku, następnie zaniechany w momencie wprowadzenia freonów . Jest nieszkodliwy dla otoczenia, nietoksyczny i niepalny. Przy dużych stężeniach grozi uduszeniem, dlatego w pomieszczeniach konieczne jest stosowanie wentylacji wywiewnej. Jest łatwo dostępny, o niskiej cenie, prostej obsłudze i konserwacji.
Woda R718 ma wiele pozytywnych cech, ale może być stosowana jedynie w temperaturach dodatnich. Ze względu na konieczność przetłaczania dużych ilości objętościowych pary jest stosowana jedynie w urządzeniach strumieniowych.
Należy zaznaczyć, że omówione powyżej czynniki chłodnicze są wybrane przykładowo i że w dalszym ciągu są poszukiwane inne o wiele doskonalsze.
Chłodziwa
W niektórych urządzeniach ciepło z chłodzonego pomieszczenia nie jest odprowadzane bezpośrednio przez parujący czynnik , lecz przez ciecz o odpowiednio niskiej temperaturze. Ciecz ta, nazywana chłodziwem lub solanką, jest chłodzona za pomocą urządzenia chłodniczego. Układ taki nazywa się pośrednim. Cieczami pośredniczącymi mogą być: woda lub wodne roztwory soli, glikoli i alkoholi. Ich stężenia powinny być takie, aby temperatura krzepnięcia roztworu była ok. 5*C niższa od temperatury parowania czynnika chłodniczego.
Oleje
Zasadniczym zadaniem oleju w sprężarkach, w tym również chłodniczych, jest smarowanie łożysk, cylindrów, mechanizmu napędowego, zaworów roboczych i pierścieni uszczelniających. Ponadto zadaniem oleju jest uszczelnianie luzów łożyskowych oraz odprowadzanie ciepła wydzielającego się wskutek tarcia i pracy sprężania
Wśród stosowanych olejów rozróżnia się: mineralne, otrzymywane z ropy naftowej, półsyntetyczne i syntetyczne. Składnikami olejów syntetycznych są poliglikole lub poliestry; większe zastosowanie w chłodnictwie znalazły te drugie. Wszystkie oleje muszą charakteryzować cię odpowiednią lepkością w całym zakresie temperatur występujących w urządzeniu, smarnością, niską temperaturą krzepnięcia i wysoką temperaturą zapłonu. Oleje muszą być obojętne chemicznie względem czynników chłodniczych, odznaczać się małą higroskopijnością oraz nie zawierać związków parafinowych, które w niskiej temperaturze wydzielają się w stanie stałym. Rodzaj oleju odpowiedni dla stosowanego czynnika chłodniczego i typu sprężarki określają zalecenia producenta