Dodał admin, 2007-09-25 Autor / Opracowanie: Dorota Rytko

Chcąc mówić o osobowości nauczyciela musimy wyjaśnić samo pojęcie „osobowość”.

 Należy wyjaśnić jednakże pojęcie nauczyciela. Osobowość taka sprzyja zaspokajaniu  emocjonalnych potrzeb ucznia oraz ich rozwojowi intelektualnemu  i moralno-społecznemu  Taką osobowość  określił Zaborowski mianem osobowości podnoszącej, która przejawia się najpełniej w kontaktach z uczniami.
Osobowość ucznia jest niedojrzała, jego życie emocjonalne , motywacje charakteryzuje często egocentryzm i impulsywność, uczeń nie  ma dostatecznej wiedzy o rzeczywistości ani o samym sobie.    Aby mógł się rozwijać prawidłowo zarówno w sferze intelektualnej, jak i społecznej musi odczuwać bezpieczeństwo i zaufanie w stosunku do nauczyciela. Sprzyja temu przede wszystkim postawa akceptacji osoby ucznia przez nauczyciela. Polega to na respektowaniu osoby ucznia, na wyłanianiu w nim pozytywnych cech.
Związane jest to ze zrozumieniem przeżyć i potrzeb ucznia z życzliwym zachowaniem wobec niego.
Nauczyciel o osobowości podnoszącej będzie starał się (mając do
czynienia z uczniem słabym) zaakceptować inność ucznia, będzie spoglądał na wszystko jego oczami .
Nauczyciel podnoszący traktuje ucznia jak integralną całość, a jego oddziaływanie jest skierowane zarówno na rozwój poznawczy, jak i emocjonalny.
Nauczyciel o osobowości podnoszącej dodatnio ocenia swą wiedzę, właściwości intelektualne i moralne, a co się z tym  wiąże ma pozytywny stosunek do własnej osoby.
Nauczyciel o osobowości podnoszącej oznacza się określonym systemem aspiracji, który stanowi podłoże przekonania, że człowiek stanowi najwyższą wartość, że należy respektować jego prawa, oraz  zauważać jego indywidualne predyspozycje.
Nauczyciel podnoszący jest bardzo ceniony we współczesnej szkole. Odpowiada on potrzebom współczesnej szkoły jak i tendencjom rozwojowym  współczesnego życia. Wpływ pozytywnych postaw nauczyciela jest ogromny jeśli chodzi o efekty jego pracy.
 Pozytywne postawy emocjonalne nauczyciela i uczniów przyczyniają się do podniesienia autorytetu tego pierwszego. Dodatnie jego postawy wobec uczniów sprzyjają sprawnej łączności i szybszemu przepływowi  informacji  w komunikacji zarówno lekcji jak i poza nią. Jednakże nie można poprzestać jedynie na wymaganiach względem nauczyciela, gdyż jest on przede wszystkim człowiekiem, nie można również prosto i krótko scharakteryzować jego zawodu.
 Prezentując koncepcje osobowości nauczyciela należy również przytoczyć  pogląd Marii Grzegorzewskiej1, która  stosując w swych   badaniach   metodę   obserwacji    na    podstawie    zebranych materiałów wyróżniła dwa  typy osobowości nauczyciela:
-  osobowość nauczyciela wyzwalającego
-  osobowość nauczyciela hamującego
Nauczyciela wyzwalającego charakteryzuje oddziaływanie na ucznia poprzez miłość, sympatię, chęć niesienia pomocy, życzliwość.
Nauczyciel hamujący działa poprzez rozkaz, przymus, sankcje, co wytwarza klimat obcości pomiędzy nauczycielem a uczniem.
Zachowanie się nauczyciela, jak i metody przez niego stosowane wpływają na poziom stosunków z uczniami, a są to: praca wychowawcza, karanie i nagradzanie uczniów.
Maria Grzegorzewska1  podała również pełną charakterystykę osobowości nauczyciela. Nawiązując do innych autorów, głównie do  J. W. Dawida i S. Szumana. Zwróciła uwagę na  bogactwo osobowości nauczyciela, na jego płynącą z miłości dobroć, która polega na stałym niesieniu pomocy innym, na wierności własnym przekonaniom, jak też na poczuciu odpowiedzialności przed sobą, przed społeczeństwem, przed narodem.