Dodał admin, 2007-09-25 Autor / Opracowanie: Dorota Rytko

Chcąc mówić o osobowości nauczyciela musimy wyjaśnić samo pojęcie „osobowość”.

 Stefan Baley3 przytacza za Z. Mysłakowskim kilka cech nauczyciela według  niego ważnych i pożądanych w zawodzie nauczycielskim, a są zaliczane do nich:
1. kontaktowość - czyli odpowiednia reakcja na sytuację, w której się znajduje.
2. żywość wyobraźni
3. pobudliwość uczuć - która umożliwia uczuciową adaptację
4. instynkt rodzicielski
5. uzewnętrznienie siebie- czyli działanie zwrócone poza własne ego.
 Zygmunt Mysłakowski1, nieco inaczej niż J.W.Dawid formułuje istotę osobowości nauczyciela. Zwraca on  uwagę na wysoki stopień zależności sposobu i efektywności oddziaływania nauczyciela na ucznia od zespołu cech osobistych określonych ogólnie mianem „kontaktowości”.
Mysłakowski twierdzi, że istnieje wyraźna cecha odróżniająca postępowanie wychowawcze człowieka pedagogicznie uzdolnionego od  nieuzdolnionego. Nazywa ją cechą kontaktowości, którą tłumaczy jako „bycie z kimś w stałym kontakcie”. Twierdzi, że jest to umiejętność nawiązywania kontaktu pedagogicznego. Niektóre osoby przez specjalny dobór psychofizyczny potrafią porozumieć się ze sobą, jest im łatwiej zgrać się razem i nie można tu mówić o żadnym elemencie emocjonalnym ani też sympatii osobistej. Autor twierdzi, że osoba posiadająca specjalne uzdolnienia
do kontaktowania jest bardzo cenna zwłaszcza tam, gdzie istnieją
warunki i potrzeby zespołów. Jest to ogromnie ważną rzeczą dla
rzetelności działania wychowawczego i to zarówno jeśli mowa jest o zespole grona pedagogicznego, jak i o stosunku nauczycieli do uczniów.
 Mysłakowski wprowadził również do literatury pedagogicznej pojęcie talentu pedagogicznego. Próbuje on wyjaśnić to pojęcie wyjaśniając samo słowo „talent”- co to znaczy, że nauczyciel jest „utalentowany”?
Mówi się tak przede wszystkim o kimś, kto jest utalentowany do czegoś - jest to jakby specjalna funkcja, mówimy tak o kimś wtedy ,
gdy posiada on w danym kierunku większą łatwość i szybkość realizacji, większą i szybciej nabywaną sprawność niż inni. Jeśli jego pomysły nie są oderwane od warunków urzeczywistnienia, lecz łączy je droga pozornie prosta i naturalna tak, że obserwowane z zewnątrz dają obraz jakoby były urzeczywistniane bez większego wysiłku.
Talent jest to więc zdolność przeniesienia pomysłu na peryferie, zobaczenie go w całości.  Talent jest wrodzoną dyspozycją psychofizyczną, dzięki której jednostka może pewne szczególne typy działalności uprawiać w sposób bardziej wydajny niż w wypadku, gdyby zajmowała się czymś innym. Talent jednakże nie jest(i nie może być) jedynym wyznacznikiem osobowości nauczyciela.
Zdaniem Zaborowskiego1 „funkcją osobowości nauczyciela, a także realnych sytuacji i warunków środowiskowych jest zachowanie się, a także odpowiednie metody jego pracy dydaktyczno - wychowawczej...”.
Autor  zaznacza również, że :Autentyczny proces wychowawczy powinien kształtować się i rozwijać wszechstronnie osobowość ucznia. Koniecznym warunkiem efektywnego wychowania jest konstruktywna, zdrowa osobowość nauczyciela i wychowawcy. Twórcze pełnienie stale rozbudowujących się ról zawodowych i społecznych może odbywać się na podłożu indywidualnych cech osobowościowych i zinternacjonalizowanych postaw, a nie na zasadzie nacisków, zaleceń władz oświatowych czy przystosowania się do środowiska.”