Dodał admin, 2008-07-24

Polska Wschodnia wyróżnia się bogactwem lokalnych obyczajów oraz dziedzictwem przeszłości, znajdującym wyraz w dużej ilości zabytków i miejsc pamięci narodowej.

Niższy niż w pozostałej części kraju odsetek osób z wykształceniem wyższym wynika z faktu, że młodzież podejmująca studia w renomowanych ośrodkach akademickich poza obszarem Polski Wschodniej często tam pozostaje. Na podkreślenie zasługuje fakt, że młodzież kończąca szkoły średnie w Polsce Wschodniej jest lepiej przygotowana do podjęcia studiów niż jej rówieśnicy w pozostałych regionach, o czym świadczą wyniki egzaminów maturalnych i gimnazjalnych z lat 2005 i 2006.
W Polsce Wschodniej działa 79 uczelni różnych typów. W 2005 r. studiowało w nich 358 tysięcy studentów - 18,5% krajowej liczby studentów, z czego ok. 37,5% na uczelniach prywatnych. W tym samym roku wykształcenie wyższe uzyskało 79,5 tys. absolwentów tych uczelni, co stanowi 20,5% ogółu absolwentów uczelni w Polsce. W liczbach bezwzględnych najwięcej studentów posiadały uczelnie województwa lubelskiego (ponad 108 tys. - 7 lokata w Polsce), najmniej w województwie podlaskim - prawie 54 tys. (miejsce 14 w Polsce). W latach 1999-2005 liczba studiujących na uczelniach Polski Wschodniej wzrosła, o kilkadziesiąt procent (od 30% w podlaskim do 60% w warmińsko-mazurskim). Należy jednak zauważyć, iż w ostatnich 2-3 latach liczba studentów praktycznie się ustabilizowała.
Mimo silnego wzrostu liczby studentów w województwach Polski Wschodniej, który miał miejsce w ostatnich latach, znaczna część młodzieży z tego makroregionu podejmowała studia poza granicami swego województwa, o czym świadczy najlepiej wskaźnik liczby studentów w przeliczeniu na 10 tys. mieszkańców. Wskaźnik ten w roku 2005 był szczególnie niski w województwie podkarpackim (3,7% - przedostatnie miejsce w kraju, po opolskim), a jednie nieco wyższy w warmińsko-mazurskim, podlaskim i świętokrzyskim (4,3-4,5%). Nieco wyższą wartość wskaźnika (5,0%) odnotowano w województwie lubelskim, która jednak i tak była nieco niższa od średniej krajowej (5,1%). Przyczyny takiej sytuacji należy upatrywać w tym, iż uczelnie Polski Wschodniej nie dysponują dostatecznie dużym (zarówno ilościowym, jak i jakościowym) potencjałem dydaktycznym i infrastrukturalnym, zapewniającym odpowiednie warunki kształcenia dla wszystkich chętnych do podjęcia w nich nauki.
Nasycenie kadrą akademicką uczelni wyższych w Polsce Wschodniej kształtuje się wprawdzie na poziomie zbliżonym do ogólnokrajowego (50 nauczycieli akademickich na 1000 studentów w 2005 r.), lecz jest zarazem silnie zróżnicowane regionalnie. Jest ono bardzo wysokie w województwach lubelskim (58) i podlaskim (57), sytuując je na 3 i 4 miejscu w kraju, lecz już w pozostałych regionach jest niskie lub nawet bardzo niskie; w świętokrzyskim
wskaźnik ten osiąga wartość w skali kraju - zaledwie 32 nauczycieli na 1000 studentów. W rzeczywistości sytuacja województw Polski Wschodniej jest pod tym względem znacznie gorsza. Znaczna część kadry akademickiej, zwłaszcza profesorów, nie jest bowiem trwale związana z uczelniami tego makroregionu. Wielu nauczycieli akademickich prowadzących tam zajęcia dojeżdża okazjonalnie z dużych ośrodków akademickich, poświęcając na to często jedynie jeden dzień w tygodniu. Ponadto poziom wyposażenia technicznego wielu uczelni działających w Polsce Wschodniej, w tym zwłaszcza kierunków matematyczno -przyrodniczych bądź technicznych, jest relatywnie niski. W efekcie znaczna część młodzieży z Polski Wschodniej decyduje się na podjęcie studiów w renomowanych uczelniach znajdujących się poza granicami zamieszkiwanego przez nich regionu, przede wszystkim w Warszawie, Krakowie, Gdańsku, Toruniu.
Najwyżej wykwalifikowane kadry dla przemysłu znajdują się na terenach dawnego Centralnego Okręgu Przemysłowego, gdzie rozwijał się przemysł zbrojeniowy i lotniczy, w województwach świętokrzyskim, podkarpackim i lubelskim. Ze względu na zahamowanie rozwoju tych sektorów nastąpił częściowy odpływ wykwalifikowanych pracowników do innych ośrodków lub do innego rodzaju działalności. Istnieje uzasadniona obawa, że proces ten doprowadzi do odejścia z Polski Wschodniej specjalistów stanowiących oparcie dla rozwoju dziedzin związanych ze specjalizacją regionalną, zwłaszcza innowacyjnych przemysłów i technologii. Wykwalifikowane kadry znajdują się wszędzie tam, gdzie istniały bądź istnieją ośrodki przemysłowe. Mogą one stanowić bazę dla rozwoju powiązań między sferą nauki i gospodarki oraz innowacyjnej przedsiębiorczości.