Dodał admin, 2008-04-16 Autor / Opracowanie: Alicja Pęska

Wyspiarskie położenie Kraju Wschodzącego Słońca i związane z tym geograficzne odseparowanie w zasadniczy sposób determinowało trwającą przez stulecia izolację kulturową, zakończoną w połowie XIX w.

     Od czasu wystąpienia z Ligi Narodów w 1933 roku w Japonii coraz jawniej zaczęto głosić program „Wielkiej Azji”, zresztą nie nowy, gdyż po raz pierwszy przedstawili go nacjonaliści japońscy w końcu XIX wieku. Za przykładem Niemiec w 1938 roku Japonia obwieściła swą decyzję ustanowienia „nowego porządku” w Azji, potwierdzając ją w 1940 roku, po podpisaniu z Niemcami i Włochami wojskowego paktu o podziale świata. Mimo, że imperialistyczne plany japońskie zagrażały interesom kapitalistycznych państw europejskich  i USA, nie napotkały przez szereg lat większego oporu z ich strony. Początkowo państwa te pochłonięte były rozwiązywaniem własnych trudności ekonomicznych spowodowanych kryzysem. Potem zaś korzystna wydawała się perspektywa wojny japońsko- radzieckiej, Japonia zaś stopniowo realizowała podboje, nie powiodły się jej jedynie próby agresji przeciw ZSRR.
    Prowadzona od początku lat trzydziestych polityka wojen zaborczych wiązała się ze wzmożoną integracją państwa w sprawy ekonomiczne. Pod jego auspicjami i z jego udziałem rozwijał się intensywnie przemysł ciężki, który dostarczał armii środków do podboju nowych terenów, kosztem produkcji dóbr konsumpcyjnych. Państwo rozciągało coraz dalej idącą kontrolę nad handlem, finansami i produkcją, popierało i stymulowało procesy koncentracyjne, zwiększyło swój bezpośredni udział w gospodarce, organizowało eksploatację terenów podbitych.
Polityka interwencjonizmu państwowego odpowiadała całkowicie interesom burżuazji, a zwłaszcza wielkich monopoli, zapewniała im nie tylko rynki zbytu i surowców, lecz także stwarzała nowe źródła dochodów płynących ze znacznego rozwoju produkcji wojennej.
W chwili wybuchu pod koniec lat trzydziestych XX kryzysu rozwinięty był w Japonii przede wszystkim przemysł lekki, zwłaszcza włókienniczy. Trudności eksportu tekstyliów,  a głównie jedwabiu naturalnego, następnie zaś polityka państwa spowodowały, że w tych latach rozwijał się głównie przemysł ciężki, głównie metalurgiczny, maszynowy i chemiczny. Wartość produkcji przemysłu ciężkiego, która w roku 1930 wynosiła 38% globalnej wartości produkcji przemysłowej, zwiększyła się w 1940 roku do 63%, natomiast udział przemysłu lekkiego spadł w tym samym czasie z 62% do 27%.
Szczególnie ważną dziedziną przemysłu była produkcja żelaza i stali. W tym zakresie Japonia zdystansowała wszystkie kraje azjatyckie, skupiała bowiem 80% produkcji Azji przed drugą wojną światową.
Innym ważnym działem przemysłu ciężkiego była budowa okrętów. W tej dziedzinie Japonia zajęła przed drugą wojną światową trzecie miejsce w świecie.
    W związku ze zmiana koniunktury światowej nastąpiły w japońskim przemyśle tekstylnym zmiany strukturalne. Ograniczono produkcję tkanin jedwabnych, zapoczątkowano zaś produkcję jedwabiu sztucznego, której niezwykle szybki rozwój w latach trzydziestych pozwolił Japonii zająć w tyj dziedzinie pierwsze miejsce w świecie.
    W latach kryzysu znacznie spadły obroty handlu zagranicznego. W Japonii nie można jednak było obejść się bez importu, nie chciano też rezygnować z eksportu. Pierwszym krokiem dla ożywienia handlu zagranicznego było przeprowadzenie w 1931 roku dewaluacji jena, którego kurs spadł do jednej trzeciej pierwotnej wartości. Dalszy rozwój obrotów   z zagranicą zapewnić miała ekspansja kolonialna i rosnąca penetracja na rynki krajów azjatyckich, gdzie towary japońskie, dzięki swej taniości, mogły skutecznie konkurować  z europejskimi czy amerykańskimi. Toteż poczynając od 1932 roku handel zagraniczny Japonii rozwijał się systematycznie aż do czasów drugiej wojny światowej, uległ jedynie przejściowemu załamaniu w 1938 roku.
    W ostatnich latach przed wybuchem drugiej wojny światowej Japonia znajdowała się pod wzglądem dynamiki wzrostu gospodarczego w czołówce państw kapitalistycznych. Wartość produkcji przemysłowej od 1931 roku do wybuchu wojny podwoiła się, wzrósł również znacznie dochód narodowy.