Dodał admin, 2008-04-16 Autor / Opracowanie: Olivka

Park Narodowy w Borach Tucholskich utworzony został 1 lipca 1996 roku.

Najbardziej charakterystyczną cechą równin sandrowych są jednak rynny polodowcowe o wydłużonym kształcie i przebiegu południkowym.
Najokazalsza jest rynna glacjalna jezior: Charzykowskiego, Krasińskiego, Długiego i Witoczno. Długość tej rynny glacjalnej wynosi około 17 km,
a szerokość dochodzi do 2,5 km. Polodowcowe szlaki rynnowe są wykorzystywane przez rzekę Brdę, Wdę i Zubrzycę – nadające się doskonale do uprawiania turystyki kajakowej.
Na terenie parku występuje sześć jezior lobeliowych. Jeziora lobeliowe swą nazwę wzięły od niewielkiej, zimozielonej roślinny wodnej lobelii jeziornej-reliktu borealno-atlantyckiego. Jeziora lobeliowe mają charakter jałowy, przeważnie kwaśny, są niezwykle narażone na zanieczyszczenia.
Ich niewielka zasobność w sole pokarmowe stwarza dla roślin bardzo specyficzne warunki. Efektem jałowości jest duża przeźroczystość wody a także piaszczysto-mulaste dno.
Na uwagę zasługują także, mające do 1 ha powierzchni, jeziora dystroficzne, tzw. oczka, kociołki i kotły, które powstały przez wytopienie się brył martwego lodu.
Przykłady jezior dystroficznych:
Kacze Okno (0,71 ha),
Rybie Oko (0,38 ha),
Kociołek (0,37 ha).
Naturalne zarastanie tych zbiorników poprzez nasuwające się na lustro wody pło torfowcowe prowadzi do powstania niewielkich torfowisk przejściowych i wysokich. Spośród zbiorowisk dolinkowych występujących na torfowiskach wysokich najciekawszy jest mszar dolinkowy, gdzie gatunkiem charakterystycznym jest zagrożona wyginięciem turzyca bagienna i niezwykle rzadka bagiennica torfowa.
Na torfowiskach rosną również inne ciekawe gatunki roślin:
- przygiełka brunatna
- żurawina drobnolistkowa
- storczyki
- wyblin jednolistny
Na piasku wokół jezior lobeliowych oraz na torfowiskach występują owadożerne rosiczki – okrągłolistna, długolistna i pośrednia.
Na brzegach jezior: Krzywego Wielkiego, Błotka, Krzywego Małego, Jelenia, Zielonego, Ostrowitego można spotkać interesujący gatunek atlantycki – kłóć
wiechowatą.
Ochrona przyrody w Borach Tucholskich ma wieloletnie tradycje. Właśnie tutaj, w Nadleśnictwie Wierzchlas, rozpoczęła się w 1827 roku ścisła ochrona uroczyska Ziesbusch, której celem było zachowanie i niedopuszczenie do wyginięcia tak cennego i rzadkiego drzewa, jakim był cis.
Ochrona tego wyjątkowego obszaru położonego w centralnej części Borów Tucholskich trwa do dzisiaj w formie rezerwatu przyrody pod nazwą:
„Cisy Staropolskie im. Leona Wyczółkowskiego we Wierzchlasie”.
W 1895 roku Hugo Conwentz – jeden z Prekursorów ochrony przyrody
w Europie wnioskował o ochronę stanowiska jarzębu brekinii z Szczerkowie.
Rezerwat „Brzęki” im. Z. Czubińskiego w Szczerkowie stanowi enklawę lasów
liściastych, leżących pośród rozległych borów sosnowych.
W dawnej Puszczy Tucholskiej dominowały lasy mieszane z dużym udziałem takich drzew jak: sosna, dąb, lipa, grab, buk, cis i brekinia.