Dodał admin, 2008-03-15

Cechą charakteryzującą stopień ogólnego poziomu kultury, jaki posiada dane społeczeństwo jest jego zainteresowanie sztuką i kulturą kolebki naszej cywilizacji, jaką jest świat śródziemnomorski.

Pisząc o polskich eksploracjach archeologicznych na Bliskim Wschodzie nie można zapomnieć o jednym z największych miast starożytności, centrum handlowym świata starożytnego, mieście słynącym z kultywowania nauk, literatury i sztuki. Miastem tym była Aleksandria.
Do Aleksandrii polscy archeolodzy trafili w 1958 roku jeszcze przed założeniem Polskiej Stacji Archeologii Śródziemnomorskiej w Kairze.
W Aleksandrii Polacy odkopali między innymi starożytny teatr. W związku z tym odkryciem władze miasta wyasygnowały poważne sumy na dalsze prace wykopaliskowe i rekonstrukcyjne. Odkrycie teatru w Aleksandrii stanowi jedno z największych osiągnięć polskiej archeologii śródziemnomorskiej.
Zasługą Polaków jest jednak nie tylko samo odkrycie teatru w centrum miasta, ale włączenie zabytkowego kompleksu do współczesnej zabudowy miasta.

Podczas swojego pierwszego pobytu w Egipcie prof. Kazimierz Michałowski, a było to w 1934 roku, dokonywał objazdu stanowisk archeologicznych. Był wówczas również w Deir el – Bahari. Jednak dopiero w 1961 roku w wyniku propozycji egipskiego ministra kultury do Deir el – Bahari przybyła polska misja archeologiczna. Celem jej prac miała być częściowa odbudowa słynnej świątyni królowej Hatszepsut. Prace miały polegać na inwentaryzowaniu kilku tysięcy dekorowanych bloków pochodzących z tej budowli, na ustaleniu poszczególnych etapów konserwacji i opracowaniu szczegółowych projektów oraz rysunków roboczych. Równolegle z pracami na terenie świątyni Hatszepsut ekipa profesora Michałowskiego prowadziła prace wykopaliskowe. W ich wyniku natrafiono na ruiny nieznanej dotychczas świątyni grobowej Totmesa III. Odkrycie to miało z jednej strony ogromne znaczenie naukowe i spektakularne, z drugiej jednak było żenujące dla egiptologów. Od dziesiątków lat bowiem w kołach badaczy starożytnego Egiptu mówiono, że zawsze jeszcze można odkryć grobowiec faraona w Dolinie Królów, natomiast wszystkie świątynie już dawno zostały znalezione.
Ponadto teren Deir el – Bahari był od kilkudziesięciu lat przedmiotem badań wielu misji archeologicznych. Polacy znaleźli się na tym terenie jako ostatni i jak z tego wynika oni dopiero skorygowali błędy poprzedników.
Dla polskiej misji odkrycie świątyni Totmesa III spowodowało przesunięcie prac z konserwacji świątyni Hatszepsut na wykopaliska świątyni Totmesa III.

Każdy sezon wykopaliskowy przynosił niekiedy sensacyjne odkrycia.
Przede wszystkim należy tu wymienić bogaty zestaw płaskorzeźb o wspaniale zachowanej polichromii, jakiej nie miały żadne z dotychczas znanych reliefów egipskich. Ponadto znaleziono granitowe rzeźby z dwumetrowej wysokości pomnikiem portretowym faraona siedzącego na tronie. Rewelacją jednak okazało się samo położenie świątyni i jej plan architektoniczny.
Świątynia została zbudowana na wykutej w skale platformie, aby stanowiła ona dominującą oś całego założenia sakralnego w kotlinie Deir el – Bahari.

Dziś prace polskiej misji w Deir el – Bahari, cieszące się uznaniem kompetentnych władz egipskich jak również fachowców zagranicznych stawiają Polskę w rzędzie czołowych zespołów archeologicznych prowadzących ochronę najwspanialszych zabytków sztuki i architektury starożytnego Egiptu.