Dodał admin, 2008-02-21

Bialka sa jednym z najwazniejszych skladników pokarmowych. Organizm czlowieka zawiera okolo 65% wody, 20% bialek, 10% tluszczów, 1% weglowodanów i 4% skladników mineralnych.

Tluszcze ulegaja utlenieniu nawet w normalnej temperaturze pokojowej. Proces ten jest szybszy pod wplywem dzialania swiatla i podwyzszonej temperatury. Utlenione formy tluszczów sa bardzo szkodliwe dla zdrowia. Najbardziej nietrwale sa najwartosciowsze odzywczo tluszcze plynne zawierajace duzo NNKT. Najwolniej utleniaja sie niekorzystne zywieniowo tluszcze nasycone, twarde, jak lój i smalec. Dosc szybkie utlenianie sie masla (jelczenie) powoduje zawarta w nim woda, bakterie i enzymy. Pod wplywem ogrzewania maslo latwo sie przypala i powstaje z niego toksyczna Tluszcze powinny byc przechowywane w temperaturze obnizonej do kilku stopni, bez dostepu swiatla i powietrza. Do smazenia powinno uzywac sie oliwy z oliwek lub innych olejów. Poniewaz oleje ulegaja szybkiemu utlenieniu powinno sie stosowac jak najmniejsze ich ilosci a smazenie powinno byc krótkotrwale. W gastronomii i przemysle spozywczym do smazenia uzywa sie frytur czyli specjalnych tluszczów odpornych na wysokie temperatury i dlugotrwale ogrzewanie. Sa to mieszaniny tluszczów zwierzecych i utwardzonych olejów, czesto z dodatkiem substancji antyutleniajacych. Zawierajac tluszcze nasycone i transizomery sa one niekorzystne zywieniowo. Zawieraja je, frytki swieze i mrozone, chipsy i wyroby cukiernicze.
Jezeli przyjmie sie szybkosc utleniania sie smalcu jako 1, to oliwa z oliwek utlenia sie 10 razy szybciej, olej slonecznikowy, sojowy, rzepakowy 100 razy szybciej, olej lniany 250 razy a olej z ryb az 350 razy szybciej.
Skladniki mineralne sa niezbedne do prawidlowego przebiegu wielu procesów metabolicznych. Pelnia one m.in. funkcje regulatorowe jak i budulcowe. Wzmozony wysilek fizyczny powoduje zwiekszone zapotrzebowanie na makro- i mikroelementy, dlatego wazne jest wlasciwe uzupelnianie niedoborów tych skladników jakie moga sie pojawic w trakcie intensywnego treningu.
Sole mineralne dzieli sie na:
1) makromineraly- niezbedne w ilosciach wiekszych niz 100 mg/d 2) mikromineraly (pierwiastki sladowe) - zapotrzebowanie mniejsze niz 100 mg/d.
Za niezbedne dla zycia uznane sa: arsen, - chrom, - cynk, - fluor, - jod, - kobalt, - krzem, - magnez, - miedz, - molibden, - nikiel, - selen, - wanad, - zelazo.
Makromineraly:
1. Wapn (Ca).
Zywieniowy srodek wspomagajacy.
Zródlo - produkty mleczne, warzywa straczkowe, jarzyny lisciaste.
Zapotrzebowanie dla sportowców - 800 -1200 mg/d.
Funkcje - skladnik kosci i zebów (99%), regulacja czynnosci nerwów i miesni (kurczliwosc), aktywacja enzymów rozkladajacych glikogen - wytwarzanie energii - sprawnosc.
Zalecenia - dieta powinna zapewniac wystarczajaca ilosc wapnia; suplementacja jest zalecana szczególnie kiedy spozywane pokarmy nie pokrywaja dziennego zapotrzebowania dotyczy to sportowców niespozywajacych produktów mlecznych, zawodników dyscyplin wymagajacych kontroli masy ciala, mlodszych kobiet z zatrzymaniem miesiaczki.
Wapn nie jest srodkiem ergogenicznym, ale moze zapobiegac przedwczesnej osteoporozie u mlodszych i starszych zawodniczek. Jego podawanie pozwala na wyrównanie niedoborów i wplywa na zwiekszenie wytrzymalosci, a takze skraca czas odnowy po wysilkowej.
Dawkowanie: 200 mg 3x dziennie w czasie posilku, wieksze wchlanianie podczas snu.