Dodał admin, 2008-01-09 Autor / Opracowanie: Jadwiga rytko

Pojęcie rent rodzinnych i rent inwalidzkich jest szeroko pojmowanym tematem. Są różne poglądy dotyczące ustalenia prawa do świadczeń emerytalno-rentowych.

Miesięcznego rozliczenia świadczeń dokonuje się poprzez porównanie kwot dochodu osiągniętego przez rencistę w każdym miesiącu kalendarzowym do dopuszczalnych kwot dochodu obowiązujących w tych miesiącach.
Przy rocznym rozliczeniu dochodu porównuje się dochód osiągnięty w ciągu roku kalendarzowego do tzw. kwot granicznych dochodu. Graniczne kwoty dochodu stanowią sumę dopuszczalnych kwot dochodów obowiązujących w poszczególnych miesiąca. Niższą kwotę graniczną stanowi suma kwot obliczonych dla całego roku wskaźnikiem 60% przeciętnego wynagrodzenia a wyższą kwotę graniczną suma kwot obliczonych wskaźnikiem 120%. Kwoty graniczne dochodu podlegają odpowiedniemu zmniejszeniu, jeśli prawo do renty powstało w ciągu roku.
Przepisy przewidują również rozwiązanie umożliwiające uniknięcie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń. W przypadkach, gdy kwota przekroczenia niższej kwoty granicznej dochodu była niższa od kwoty nie należnie pobranego świadczenia, oddział ZUS informuje rencistę, że może uniknąć zmniejszenia renty, jeżeli wpłaci na konto Funduszu Ubezpieczeń Społecznych kwotę równa kwocie tego przekroczenia, pomniejszoną o 20% z tytułu pobranej zaliczki na podatek dochodowy.
Takiej samej wypłaty może dokonać osoba, która chce uniknąć zawieszenia prawa do renty z powodu przekroczenia wyższej kwoty granicznej dochodu, z tym że po dokonaniu tej wypłaty ZUS ustali kwotę zmniejszenia świadczenia z uwagi na przekroczenie niższej kwoty granicznej dochodu.
Okoliczności powodujące zawieszenie lub zmniejszenie renty inwalidzkiej uregulowane są w ustawie o z.e.p. oraz w ustawie o rewaloryzacji.
W przypadku gdy rencista odbywa karę pozbawienia wolności na mocy orzeczenia sądowego, renta inwalidzka podlega zmniejszeniu o 75%. Tak więc temu renciście wypłaca się 25% należnego świadczenia. Wyjątkiem od tej zasady jest sytuacja, w której rencista ma członków rodziny spełniających warunki do tej renty rodzinnej. W takim przypadku członkom rodziny wypłaca się pozostałą część renty inwalidzkiej, chyba że zachodzą okoliczności powodujące zawieszenie prawa do świadczenia.
Istnieje również możliwość wypłacania pozostałym członkom rodziny całości renty inwalidzkiej przysługującej osobie odbywającej karę pozbawienia wolności. Wypłata ta następuje w przypadku, gdy rencista zgłosi wniosek o przekazywanie członkom rodziny należnej mu części świadczenia ( tj. 25% renty inwalidzkiej ).
Ustawa o rewaloryzacji oraz wydane na jej podstawie rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 22 lipca 1992 roku w sprawie szczegółowych zasad zawieszania lub zmniejszania emerytury i renty regulują zasady zawieszania lub zmniejszania świadczeń emerytalno - rentowych w przypadku osiągania przez świadczeniobiorców dochodów z tytułu wykonywania działalności objętej obowiązkiem ubezpieczenia społecznego.
Za dochód wpływający na zawieszenie lub zmniejszenie renty uważa się:
•    wynagrodzenie z tytułu pracy wykonywanej w ramach stosunku pracy oraz na podstawie umowy o pracę nakładczą, bez uwzględnienia składników wynagrodzenia, których nie przyjmuje się do ustalania podstawy wymiaru świadczeń;
•    uposażenie z tytułu służby w Wojsku Polskim, w Policji, w UOP, w Straży Granicznej, w Służbie Więziennej i w Państwowej Straży Pożarnej;
•    dochody z tytułu pracy wykonywanej na podstawie umowy - zlecenia lub umowy agencyjnej, jeżeli umowa ta została zawarta na okres co najmniej 30 dni;
•    dochody z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej, której wykonywanie podlega obowiązkowi ubezpieczenia społecznego;
•    dochody z tytułu wykonywania zawodu adwokata;
•    dochody z tytułu wykonywania pracy w rolniczych spółdzielniach produkcyjnych, spółdzielniach kółek rolniczych oraz w zespołowych gospodarstwach rolnych tych spółdzielni.