Dodał admin, 2008-01-09 Autor / Opracowanie: Jadwiga rytko

Pojęcie rent rodzinnych i rent inwalidzkich jest szeroko pojmowanym tematem. Są różne poglądy dotyczące ustalenia prawa do świadczeń emerytalno-rentowych.

Jeżeli pracownik osiągnął wynagrodzenie z tytułu zatrudnienia wykonywanego równocześnie w więcej niż jednym zakładzie pracy, do ustalenia podstawy wymiaru może być przyjęte - na wniosek pracownika - łączne wynagrodzenie.
Należy pamiętać, że przy ustalaniu okresu kolejnych lat kalendarzowych przyjmuje się lata następujące po sobie. Oznacza to, że nie mogą być wyłączone lata, w których osoba zgłaszająca wniosek, zaświadczenie nie osiągnęła wynagrodzenia przez część roku lub przez cały rok kalendarzowy.
Przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 kwietnia 1985 roku w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru emerytury i renty określają zasady ustalania podstawy wymiaru dla osób, które w okresie ostatnich 12 lat kalendarzowych, licząc wstecz od roku, w którym zgłoszono wniosek o rentę, nie osiągnęły wynagrodzenia albo osiągnęły wynagrodzenie przez okres krótszy niż 3 kolejne lata kalendarzowe, oraz dla osób, dla których okres wymagany do przyznawania renty inwalidzkiej jest krótszy niż 4 lata, tj. dla osób, u których inwalidztwo powstało przed 30 rokiem życia. Przepisy rozporządzenia dotychczas nie zostały zmienione, mimo że w przypadku wniosków zgłoszonych w 1993 roku do ustalenia wymiaru emerytury i renty wymagane było wynagrodzenie z okresu 4 lat kalendarzowych wybranych z 13 lat kalendarzowych a do wniosków zgłoszonych w 1994 roku odpowiednio 5 lat wybranych z 14 lat kalendarzowych.
Pracownik, który w drodze zgłoszenia wniosku o rentę inwalidzką miał ustalone wcześniej prawo do emerytury, może skorzystać z dwóch możliwości:
•    może wnioskować, aby podstawę wymiaru renty inwalidzkiej stanowiła podstawa wymiaru emerytury albo;
•    może wnioskować o ustalenie podstawy wymiaru zgłoszonych po raz pierwszy.
    W celu ustalenia podstawy wymiaru renty inwalidzkiej;
•    oblicza się sumę wynagrodzeń, które były podstawą wymiaru składek w okresie każdego z wybranych przez zainteresowanego lat kalendarzowych;
•    oblicza się stosunek każdej z tych sum wynagrodzeń do kwoty rocznej przeciętnego wynagrodzenia, ogłoszonej za dany rok kalendarzowy, wyrażając go w procentach z zaokrągleniem do setnej części procenta;
•    oblicza się średnią arytmetyczną tych procentów, która stanowi wskaźnik wysokości podstawy wymiaru emerytury, a następnie;
•    mnoży się przez ten wskaźnik kwotę bazową tj. kwotę stanowiącą podstawę ostatnio przeprowadzonej waloryzacji, otrzymując w ten sposób podstawę wymiaru renty inwalidzkiej.
Renta rodzinna jest obliczana jako część świadczenia, które przysługiwałoby zmarłemu. Nie ustala się więc podstawy wymiaru renty rodzinnej, lecz podstawę wymiaru emerytury lub renty inwalidzkiej zmarłego. Jeżeli renta rodzinna jest przyznana po emerycie lub renciście może być zachowana dotychczasowa podstawa wymiaru przyjęta do ustalenia wysokości tej emerytury lub renty inwalidzkiej.
Członek rodziny składający wniosek o rentę rodzinną może jednak skorzystać z możliwości wskazania do ustalenia podstawy wymiaru wynagrodzenia ( dochodu ) z innego okresu.
Podstawę wymiaru może stanowić wynagrodzenie będące wymiarem składek w okresie kolejnych 5 lat kalendarzowych, gdy wniosek o rentę rodzinną był złożony do 1994 roku, wybranych z 14 lat kalendarzowych, licząc wstecz od roku, w którym nastąpiła śmierć, jeżeli zmarły był zatrudniony po przyznaniu emerytury lub renty inwalidzkiej.
W przypadku, gdy w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 1994 roku został zgłoszony wniosek o rentę rodzinną po pracowniku, który nie miał ustalonego prawa do emerytury lub renty inwalidzkiej, do ustalenia wysokości świadczenia jakie przysługiwałoby zmarłemu, przyjmuje się wynagrodzenie, które stanowiło podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne w okresie kolejnych 5 lat kalendarzowych wybranych z ostatnich 14 lat kalendarzowych, licząc wstecz od roku, w którym zgłoszono wniosek, a więc lat 1980 - 1993.
Osoba, która zgłosiła wniosek oświadczenie w 1995 roku była zobowiązana wskazać do ustalenia podstawy wymiaru kolejnych 6 lat kalendarzowych wybranych z ostatnich 15 lat kalendarzowych licząc wstecz od roku, w którym zgłosiła wniosek, a więc lat 1980 - 1994.