Dodał admin, 2007-12-31 Autor / Opracowanie: Dominika

Układ krążenia możemy porównać do systemu wodociągowego albo układu transportującego wodę i substancje odżywcze w drzewie. Substancją transportową jest w organizmie ludzkim krew

W krążeniu dużym serce przyjmuje krew z całego układu żylnego i tłoczy ją do układu tętniczego. Między obu układami znajduje się sieć naczyń włosowatych. W naczyniach tętniczych panuje ciśnienie wysokie, zależne od pracy lewej komory serca i oporu tętniczek obwodowych. W czasie skurczu serca wynosi ono około 16,0 kPa (120 mm słupa rtęci). Ciśnienie rozkurczowe jest odpowiednio niższe, wynosi około 10,7 kPa (80 mm słupa rtęci). Ciśnienie nie jest jednakowe w całym układzie tętniczym, spada w miarę przepływu krwi do mniejŹszych tętnic i do łożyska naczyń włosowatych. Suma przekrojów tętniczek jest większa niż tętnic. W łożysku naczyń włosowatych następuje dalszy spadek ciśnienia i zwolnienie prądu krwi przepływającej. W naczyniach żylnych ciśnienie krwi jest niskie, a w dużych żyłach blisko serca ujemne.
Budowa ścian naczyń jest dostosowana do ich zadań i do panującego w nich ciśnienia. Ściana tętnicy powinna być bardziej wytrzymała niż ściana żyły, ściany naczyń włosowatych muszą umożliwiać wymianę krwi z otoczeniem, podczas gdy przez tętniczki, tętnice, żyłki i żyły krew jedynie przepływa.
Wszystkie naczynia krwionośne są zbudowane według pewnego schematu: ściana składa się z trzech warstw. Idąc od wewnątrz jest błona wewnętrzna (tunica intima lub krótko intima), błona środkowa tunica media lub media) i błona zewnętrzna (tunica externa lub ad-ventitia).
Błona wewnętrzna (tunica intima) składa się z płaskich komórek nabłonkowych wyścielających światło naczynia i spoczywających na delikatnej błonie łącznotkankowej podnabłonkowej. Powierzchnia nabłonka jest idealnie gładka, co ułatwia przepływ krwi i zapobiega tworzeniu się przyściennych zakrzepów powstających w miejscu nierówności ścian.
Błona środkowa (tunica media) zawiera włókna mięśniowe gładkie i włókna sprężyste. Ilościowy stosunek obu składników jest różny w różnych naczyniach. Obecność komórek mięśniowych umożliwia zmianę szerokości światła i przepływ krwi. Błona środkowa jest najbardziej oporną warstwą ściany naczynia.
Błona zewnętrzna (tunica externa) ma wiele włókien kolagenowych. Służy ona do umocowania naczynia do otoczenia, umożliwia rozciąganie naczynia na długość, ale przeciwdziała nadmiernemu rozciągnięciu.

Powierzchnia serca
Powierzchnia serca jest gładka dzięki pokrywającemu ją nasierdziu, pod którym w miejscach zagłębień leżą nieduże skupienia tkanki tłuszczowej, wyrównujące powierzchnię narządu.
Podstawa serca (basis cordis), zwrócona ku górze, ku tyłowi i nieco ku stronie prawej, leży na wysokości V—VII kręgu piersiowego, oddzielona od kręgosłupa przełykiem, aortą i przewodem piersioŹwym, które leżą w śródpiersiu tylnym. Na sercu wyróżniamy powierzchnię mostkowo-żebrową (facies sternocostalis), powierzchnię przeponową (facies diaphragmatica) i powierzchnię płucną (facies pulmonalis), stykające się z odpowiednimi narządami. Powierzchnię przeponową oddziela od mostko-wo-żebrowej brzeg prawy serca (margo dexter), utworzony przez komorę i przedsionek prawy. Brzeg biegnący wzdłuż komory jest cienki i zaostrzony, nosi też nazwę brzegu ostrego (margo acutus). Dawniej odróżniano również brzeg lewy albo tępy, który jest jedynie słabo zaznaczony.
Wnętrze serca jest podzielone na cztery jamy. Podział ten uzewnętrznia się na powierzchni serca. Przedsionki są oddzielone od komór bruzdą wieńcową (sulcus coronariuś), w której przebiegają naczynia ściany serca. Bruzda ta jest na powierzchni przedniej przerwana przez pień płucny. W prawo od początku pnia płucnego leży początkowy odcinek tętnicy głównej (aorty). Po obu stronach początków obu tych pni tętniczych leżą wypustki przedsionków ostro zakończone, skierowane ku sobie. Noszą one nazwę uszek: prawego i lewego (auriculae cordis dextra et sinistra).
Komory są oddzielone od siebie bruzdą międzykomorową przednią i tylną (sulcus interventricularis anterior et posterior). Przednia leży na powierzchni mostkowo-żebrowej, tylna — na powierzchni przeponowej, w pobliżu brzegu prawego serca. Przy koniuszku serca obie bruzdy łączą się, tworząc w prawo od koniuszka wcięcie. W ten sposób cały koniuszek należy do komory lewej.