Dodał admin, 2007-10-28 Autor / Opracowanie: Barbara Świeciak

Oddychanie jest jednym z najważniejszych przejawów życia. Aby było sprawne, w złożonych organizmach wykształcił się wielonarządowy system dostawy tlenu i odbioru dwutlenku węgla

Ważnym elementem higieny dróg oddechowych jest indywidualna ochrona układu oddechowego. Ze względu na ochronę układu oddechowego czynnikiem stwarzającym zagrożenie są tzw. aerozole biologiczne (bioaerozole). Aerozole biologiczne są układami, w których fazą rozproszoną są mikroorganizmy w postaci kropelek lub cząstek stałych. Wielkość cząsteczek aerozolu biologicznego kształtuje się różnie dla poszczególnych elementów, tworzących fazę rozproszoną wirusów, bakterii, glonów, zarodników grzybów, mchów i porostów, pyłków kwiatów oraz nasion i owoców. W środowisku pracy aerozole biologiczne rzadko występują w postaci czystego materiału biologicznego. Najczęściej mikroorganizmy osadzają się na kropelkach substancji organicznych lub ziarnach substancji nieorganicznych, występujących w powietrzu. Dobór środków ochrony indywidualnej układu oddechowego do zagrożeń, występujących w postaci aerozoli biologicznych, zależy od rodzaju aerozolu, stężenia fazy rozproszonej i jej składu, wielkości cząstek, stopnia szkodliwości, a także warunków mikroklimatycznych środowiska pracy, np. wilgotności powietrza. Dobór środków ochrony zależy również od pewności lub prawdopodobieństwa występowania w bioaerozolu materiału biologicznego, zakwalifikowanego do jednej z 4 grup ryzyka. Najpowszechniej (np. wśród pracowników ochrony zdrowia) stosowane są półmaski filtrujące. W celu doboru klasy ochronnej półmasek, stosowanych do ochrony przed bioaerozolem, wprowadzono klasyfikację, której podstawą są ocena skuteczności materiału filtracyjnego i szczelność. Maski o małej skuteczności mogą być stosowane do prac pielęgnacyjnych w służbie zdrowia oraz typowych w oczyszczalniach ścieków i rolnictwie. Maski o średniej skuteczności mogą być stosowane w służbie zdrowia, np. przy obsłudze nebulizatorów, a maski o dużej skuteczności – w chirurgii laserowej. Maski powinny być odpowiednio oznakowane, zależnie od ich stopnia skuteczności i mieć deklarację zgodności z wymaganiami. Znakowanie powinno zawierać nazwę, znak fabryczny, logo, numery – identyfikacyjny i normy lub dokumentu odniesienia. Sprzęt filtrujący można stosować jedynie wtedy, gdy nie występuje niedobór tlenu w powietrzu.
Rolą układu oddechowego jest zapewnienie prawidłowej wymiany gazowej. Higiena układu oddechowego polega na takim postępowaniu, aby zapewnić tę wymianę. Z jednej strony musimy dostarczyć odpowiednią ilość powietrza o określonej zawartości tlenu, a z drugiej konieczne jest unikanie sytuacji, gdy wymiana gazowa jest niemożliwa. Można do nich zaliczyć przebywanie w zadymionych, niewietrzonych pomieszczeniach, czy nieleczone infekcje dróg oddechowych. Ograniczeniem możliwości zakażenia się chorobami układu oddechowego jest właściwa higiena osobista, ograniczenie kontaktów z chorymi, unikanie dużych skupisk ludzkich, unikanie przebywania w zapylonym środowisku, zakrywanie nosa i ust przy kichaniu, częste wietrzenie pomieszczeń, uprawianie sportów, sprawność fizyczna, odpowiednia dieta, unikanie palenia, również biernego palenia. Niestety, choroby układu oddechowego są niekiedy bardzo groźne i często prowadzą do śmierci człowieka. Dlatego należy unikać jakiegokolwiek kontaktu z nikotyną i alergenami, które są przyczynami chorób, a w razie z jakichkolwiek podejrzeń zachorowań należy zgłosić się do specjalisty i przeprowadzić odpowiednie badania.