Dodał admin, 2007-10-12 Autor / Opracowanie: Dorota Rytko

Proces zmian rozwojowych zachodzących w życiu ludzkim rozpatrywać możemy w różnych aspektach: w aspekcie rozwoju fizycznego, motorycznego lub psychicznego.

Dziecko w młodszym wieku szkolnym jest pod względem rozwoju fizycznego znacznie dojrzalsze i silniejsze od dziecka, które w swoim czasie rozpoczynało okres przedszkolny. Jego mięśnie kości i układ nerwowy wzmocniły się i okrzepły. Kościec zawiera mniej tkanek chrzęstnych, proces kostnienia kości znacznie postąpił naprzód. W tym okresie zostaje prawie zakończony proces rozrostu mózgu w sensie zwiększenia się jego ciężaru.
W młodszym wieku szkolnym mięsnie duże dziecka rozwijają się wcześniej niż drobne. W związku z tym i w związku z dużą pobudliwością , dzieci w młodszych klasach szkolnych wykonują dużo ruchów zbytecznych i szybkich nie dostosowanych do tempa pracy. Są raczej dostosowane do wykonywania ruchów silnych i zamaszystych niż drobnych i wymagających dokładności.
Potrzeba ruchu i jego ćwiczenia jest w tym okresie tak duża, że niektórzy autorzy wysuwają „zręczność ruchową” jako jedną z głównych i charakterystycznych cech wieku między 8 a 12 rokiem życia.
Rozwój fizyczny w wieku dorastania polega podobnie jak i we wcześniejszych okresach życia człowieka na rozwoju struktury i funkcji organizmu. Obejmuje zmiany anatomiczne i fizjologiczne, a wiec zwiększenie się wysokości i ciężaru ciała, zmiany w proporcjach organów i ogólnym kształcie ciała oraz dojrzewanie fizjologiczne, znajdujące wyraz przede wszystkim w dojrzewaniu płciowym.
Młodszy wiek szkolny oznacza się wewnętrznym rozrastaniem i dojrzewaniem organizmu, natomiast nie ma gwałtownych skoków wzrostowych jak to miało miejsce w wieku przedszkolnym, czy też nastąpi w okresie dojrzewania. Również przyrost ciężaru ciała jest w tym okresie równomierny i powolny.

Dla okresu dojrzewania znamienne jest natomiast przede wszystkim ogólne przyspieszenie tempa rozwoju w porównaniu z okresem poprzednim.
Opierając się na badaniach R. Trześniowskiego , który przebadał dzieci i 45 tyś. młodzieży w wieku 10 – 20 lat z wszystkich województw Polski ( i chociaż badania Trześniowskiego przeprowadzone zostały w latach pięćdziesiątych i ich wyniki mogą nie być całkiem aktualne obecnie, to jednak obrazują dobrze ogólne prawidłowości rozwojowe w zakresie zmian wymiarów ciała) , możemy wywnioskować, że intensywny przyrost wysokości u dziewcząt zaczyna się co najmniej w wieku 11,6 i trwa do14,6 po czym gwałtownie spada, u chłopców wzrost jest najgwałtowniejszy w wieku 13,6 do 15,6. Zwiększone tempo wzrostu występuje więc u dziewcząt 2 lata wcześniej niż u chłopców .
Zjawisko wzmożonego tempa przyrostu długości ciała i jego ciężaru nazywany jest przez badaczy skokiem pokwitaniowym.1
Skok pokwitaniowy jest zjawiskiem stałym, występuje u wszystkich dzieci, istniejące różnice indywidualne i środowiskowe dotyczą jedynie intensywności, czasu występowania i trwania tego procesu. Z badań R. Trześniowskiego wnioskujemy, że skok pokwitaniowy występuje wcześniej u dziewcząt niż u chłopców w zakresie wysokości i ciężaru ciała, natomiast później w zakresie podściółki tłuszczowej. Przyrost siły mięśni jest szybszy i większy u chłopców.